Kotlin 시작하기 | Android 공식 언어 완벽 입문

Kotlin 시작하기 | Android 공식 언어 완벽 입문

이 글의 핵심

Kotlin 시작하기에 대한 실전 가이드입니다. Android 공식 언어 완벽 입문 등을 예제와 함께 상세히 설명합니다.

들어가며

Kotlin이란?

Kotlin은 JetBrains가 만든 JVM(자바 바이트코드를 실행하는 가상 머신)·Android에서 널리 쓰이는 언어로, 2017년 이후 Android 공식 언어로 자리 잡았습니다. Java와 상호 운용되며, 문법이 더 간결한 편입니다.

특징:

  • 간결함: Java보다 코드가 짧음
  • 안전성: Null 안정성 내장
  • 상호운용성: Java와 100% 호환
  • 함수형: 함수형 프로그래밍 지원
  • 멀티플랫폼: Android, iOS, 웹, 서버

Kotlin vs Java:

특징KotlinJava
코드 길이짧음
Null 안정성내장별도 처리
함수형지원제한적
확장 함수지원미지원
데이터 클래스자동수동

1. 개발 환경 설정

IntelliJ IDEA 설치

  1. IntelliJ IDEA 다운로드
  2. Community Edition (무료) 또는 Ultimate Edition
  3. Kotlin 플러그인 자동 포함

Android Studio 설치

  1. Android Studio 다운로드
  2. Kotlin 기본 지원
  3. Android 앱 개발에 최적화

온라인 실행


2. 첫 Kotlin 프로그램

Hello World

fun main() {
    println("Hello, Kotlin!")
}

실행 결과:

Hello, Kotlin!

Java와 비교

Java:

public class HelloWorld {
    public static void main(String[] args) {
        System.out.println("Hello, Java!");
    }
}

Kotlin:

fun main() {
    println("Hello, Kotlin!")
}

차이점:

  • 클래스 불필요
  • public static 불필요
  • 세미콜론 선택적
  • System.out 대신 println

3. 기본 문법

변수 선언

// 읽기 전용 (val = value)
val name = "홍길동"
val age = 25

// 변경 가능 (var = variable)
var score = 90
score = 95  // OK

// 타입 명시
val name: String = "홍길동"
val age: Int = 25

타입 추론

val number = 10        // Int
val text = "Hello"     // String
val pi = 3.14          // Double
val isActive = true    // Boolean

함수 정의

// 기본 함수
fun greet(name: String) {
    println("안녕하세요, $name님!")
}

// 반환값이 있는 함수
fun add(a: Int, b: Int): Int {
    return a + b
}

// 표현식 함수
fun add(a: Int, b: Int) = a + b

// 기본 매개변수
fun greet(name: String = "Guest") {
    println("안녕하세요, $name님!")
}

greet()           // 안녕하세요, Guest님!
greet("홍길동")   // 안녕하세요, 홍길동님!

4. Null 안정성

Nullable 타입

Kotlin의 가장 강력한 기능 중 하나는 Null 안정성입니다. Java의 NullPointerException을 컴파일 타임에 방지합니다:

// Non-null (기본) - null을 허용하지 않음
var name: String = "홍길동"
// name = null  // 컴파일 에러! "Null can not be a value of a non-null type String"
// Kotlin은 기본적으로 모든 타입이 non-null

// Nullable - null을 허용하는 타입
// 타입 뒤에 ? 를 붙여서 nullable 타입으로 만듦
var name: String? = "홍길동"
name = null  // ✅ OK - nullable 타입이므로 null 할당 가능

// Safe Call (?.) - null이면 null 반환, 아니면 프로퍼티/메서드 호출
val length = name?.length  
// name이 null이면 length도 null
// name이 "홍길동"이면 length는 3
// Java의 if (name != null) name.length() 를 간결하게 표현

// Elvis 연산자 (?:) - null일 때 기본값 제공
val length = name?.length ?: 0  
// name이 null이면 0 반환
// name이 "홍길동"이면 3 반환
// Java의 name != null ? name.length() : 0 과 동일

// Not-null 단언 (!!) - "이 값은 절대 null이 아니다"라고 단언
val length = name!!.length  
// name이 null이면 KotlinNullPointerException 발생
// name이 "홍길동"이면 3 반환
// 주의: !!는 가능한 피하고 ?. 또는 ?: 사용 권장

Null 안정성의 장점:

  • Java의 NullPointerException을 컴파일 타임에 방지
  • 코드가 더 안전하고 예측 가능
  • null 체크 코드가 간결해짐

실전 예시:

// Java 스타일 (장황함)
String name = user.getName();
if (name != null) {
    int length = name.length();
    System.out.println(length);
}

// Kotlin 스타일 (간결함)
val length = user.name?.length
println(length)

5. 문자열 템플릿

val name = "홍길동"
val age = 25

// 문자열 템플릿
println("이름: $name, 나이: $age")

// 표현식
println("내년 나이: ${age + 1}")

// 여러 줄 문자열
val text = """
    안녕하세요!
    Kotlin 입니다.
    여러 줄 작성 가능
""".trimIndent()

6. 조건문

if 표현식

// if-else
val max = if (a > b) a else b

// 블록
val max = if (a > b) {
    println("a가 더 큼")
    a
} else {
    println("b가 더 크거나 같음")
    b
}

when 표현식

val grade = when (score) {
    in 90..100 -> "A"
    in 80..89 -> "B"
    in 70..79 -> "C"
    else -> "F"
}

// 조건 없는 when
when {
    score >= 90 -> println("A")
    score >= 80 -> println("B")
    else -> println("C")
}

7. 반복문

for 루프

// 범위
for (i in 1..5) {
    println(i)  // 1, 2, 3, 4, 5
}

// until (끝 제외)
for (i in 1 until 5) {
    println(i)  // 1, 2, 3, 4
}

// step
for (i in 1..10 step 2) {
    println(i)  // 1, 3, 5, 7, 9
}

// 역순
for (i in 5 downTo 1) {
    println(i)  // 5, 4, 3, 2, 1
}

// 배열/리스트
val fruits = listOf("사과", "바나나", "오렌지")
for (fruit in fruits) {
    println(fruit)
}

// 인덱스와 함께
for ((index, fruit) in fruits.withIndex()) {
    println("$index: $fruit")
}

while 루프

var count = 0
while (count < 5) {
    println(count)
    count++
}

// do-while
do {
    println(count)
    count++
} while (count < 5)

8. 컬렉션

List

// 읽기 전용
val fruits = listOf("사과", "바나나", "오렌지")

// 변경 가능
val mutableFruits = mutableListOf("사과", "바나나")
mutableFruits.add("오렌지")

// 접근
println(fruits[0])  // 사과
println(fruits.first())
println(fruits.last())

Set

val numbers = setOf(1, 2, 3, 2, 1)  // 중복 제거
println(numbers)  // [1, 2, 3]

val mutableNumbers = mutableSetOf(1, 2, 3)
mutableNumbers.add(4)

Map

val ages = mapOf(
    "홍길동" to 25,
    "김철수" to 30,
    "이영희" to 28
)

println(ages["홍길동"])  // 25

val mutableAges = mutableMapOf("홍길동" to 25)
mutableAges["김철수"] = 30

9. 실전 예제

예제 1: 간단한 계산기

fun main() {
    println("=== 계산기 ===")
    
    val a = 10
    val b = 5
    
    println("$a + $b = ${add(a, b)}")
    println("$a - $b = ${subtract(a, b)}")
    println("$a * $b = ${multiply(a, b)}")
    println("$a / $b = ${divide(a, b)}")
}

fun add(a: Int, b: Int) = a + b
fun subtract(a: Int, b: Int) = a - b
fun multiply(a: Int, b: Int) = a * b
fun divide(a: Int, b: Int) = if (b != 0) a / b else 0

예제 2: 성적 처리

fun main() {
    val scores = listOf(85, 92, 78, 95, 88)
    
    println("점수: $scores")
    println("평균: ${scores.average()}")
    println("최고점: ${scores.maxOrNull()}")
    println("최저점: ${scores.minOrNull()}")
    
    val passed = scores.filter { it >= 80 }
    println("80점 이상: $passed")
}

예제 3: 사용자 정보

data class User(
    val name: String,
    val age: Int,
    val email: String
)

fun main() {
    val users = listOf(
        User("홍길동", 25, "[email protected]"),
        User("김철수", 30, "[email protected]"),
        User("이영희", 28, "[email protected]")
    )
    
    // 이름 출력
    users.forEach { println(it.name) }
    
    // 30세 이상 필터링
    val adults = users.filter { it.age >= 30 }
    println("30세 이상: $adults")
    
    // 이름 리스트
    val names = users.map { it.name }
    println("이름: $names")
}

10. Kotlin vs Java 비교

데이터 클래스

Java:

public class User {
    private String name;
    private int age;
    
    public User(String name, int age) {
        this.name = name;
        this.age = age;
    }
    
    // getter, setter, equals, hashCode, toString...
}

Kotlin:

data class User(val name: String, val age: Int)

Null 처리

Java:

String name = getName();
if (name != null) {
    int length = name.length();
}

Kotlin:

val length = name?.length ?: 0

정리

핵심 요약

  1. Kotlin: JVM 기반, Android 공식 언어
  2. 간결함: Java보다 코드가 짧음
  3. Null 안정성: ?, ?., ?:, !!
  4. 함수: fun, 표현식 함수, 기본 매개변수
  5. 컬렉션: List, Set, Map
  6. 상호운용성: Java와 100% 호환

다음 단계

  • Kotlin 변수와 타입
  • Kotlin 함수
  • Kotlin 클래스

다른 언어와 비교

  • Swift 시작하기 | iOS 개발 공식 언어 완벽 입문

관련 글

  • Kotlin Android 개발 | Activity, ViewModel, Jetpack
  • C++ 초보자가 자주 하는 실수 Top 15 | 컴파일 에러부터 런타임 크래시까지
  • HTML/CSS 시작하기 | 웹 개발 첫걸음
  • Java 시작하기 | JDK 설치부터 Hello World까지
  • JavaScript 시작하기 | 웹 개발의 필수 언어 완벽 입문