C++ 코드 리뷰 | "체크리스트" 20가지 [실무 필수]

C++ 코드 리뷰 | "체크리스트" 20가지 [실무 필수]

이 글의 핵심

C++ 코드 리뷰에 대한 실전 가이드입니다. 개념부터 실무 활용까지 예제와 함께 상세히 설명합니다.

메모리 안전 (5개)

1. 메모리 누수 체크

// ❌ 누수
void bad() {
    int* ptr = new int[100];
    // delete[] 없음!
}

// ✅ RAII
void good() {
    vector<int> v(100);  // 자동 해제
}

2. 댕글링 포인터

// ❌ 위험
int* bad() {
    int x = 10;
    return &x;  // 지역 변수 주소 반환!
}

// ✅ 안전
int good() {
    int x = 10;
    return x;  // 값 반환
}

3. double delete

// ❌ 크래시
int* ptr = new int(10);
delete ptr;
delete ptr;  // double delete!

// ✅ nullptr 설정
int* ptr = new int(10);
delete ptr;
ptr = nullptr;
delete ptr;  // 안전

4. 배열 범위 초과

// ❌ 위험
int arr[10];
arr[10] = 5;  // 범위 초과!

// ✅ 체크
if (index < 10) {
    arr[index] = 5;
}

// ✅ vector 사용
vector<int> v(10);
v.at(10) = 5;  // 예외 발생

5. 스마트 포인터 사용

// ❌ raw 포인터
int* ptr = new int(10);
// ... 복잡한 로직 ...
delete ptr;  // 깜빡할 수 있음

// ✅ 스마트 포인터
auto ptr = make_unique<int>(10);
// 자동 해제

성능 (5개)

6. 불필요한 복사

// ❌ 복사
void process(vector<int> data) {  // 복사!
    // ...
}

// ✅ 참조
void process(const vector<int>& data) {
    // ...
}

7. reserve 사용

// ❌ 재할당 여러 번
vector<int> v;
for (int i = 0; i < 1000; i++) {
    v.push_back(i);
}

// ✅ 미리 할당
vector<int> v;
v.reserve(1000);
for (int i = 0; i < 1000; i++) {
    v.push_back(i);
}

8. 적절한 자료구조

// ❌ 느림 (O(n) 검색)
vector<int> v;
find(v.begin(), v.end(), x);

// ✅ 빠름 (O(log n) 또는 O(1))
set<int> s;
s.find(x);

unordered_set<int> us;
us.find(x);

9. 문자열 연결

// ❌ 느림
string result;
for (const auto& s : strings) {
    result += s;  // 매번 재할당
}

// ✅ 빠름
ostringstream oss;
for (const auto& s : strings) {
    oss << s;
}
string result = oss.str();

10. move 시맨틱스

// ❌ 복사
vector<int> v1 = getData();
vector<int> v2 = v1;  // 복사

// ✅ move
vector<int> v1 = getData();
vector<int> v2 = move(v1);  // move

가독성 (5개)

11. 명확한 변수명

// ❌ 불명확
int d;  // 뭘 의미?
int tmp;

// ✅ 명확
int daysUntilExpiry;
int userCount;

12. 함수 길이

// ❌ 너무 긴 함수 (100줄+)
void processData() {
    // ... 100줄 ...
}

// ✅ 작은 함수로 분리
void validateData() { /* ... */ }
void transformData() { /* ... */ }
void saveData() { /* ... */ }

void processData() {
    validateData();
    transformData();
    saveData();
}

13. 매직 넘버 제거

// ❌ 매직 넘버
if (status == 2) {  // 2가 뭐지?
    // ...
}

// ✅ 상수
const int STATUS_ACTIVE = 2;
if (status == STATUS_ACTIVE) {
    // ...
}

// ✅ enum
enum class Status { Inactive, Pending, Active };
if (status == Status::Active) {
    // ...
}

14. 주석

// ❌ 불필요한 주석
int x = 10;  // x에 10을 할당

// ❌ 오래된 주석
// TODO: 나중에 수정 (2020년)

// ✅ 의도 설명
// 타임아웃을 10초로 설정 (서버 응답 시간 고려)
int timeout = 10;

15. const 정확성

// ❌ const 없음
void print(vector<int>& v) {
    for (int x : v) {
        cout << x << " ";
    }
}

// ✅ const 추가
void print(const vector<int>& v) {
    for (int x : v) {
        cout << x << " ";
    }
}

안전성 (5개)

16. 예외 안전성

// ❌ 예외 시 누수
void bad() {
    int* ptr = new int[100];
    riskyOperation();  // 예외 발생 가능
    delete[] ptr;  // 실행 안됨!
}

// ✅ RAII
void good() {
    vector<int> v(100);
    riskyOperation();  // 예외 발생해도 안전
}

17. nullptr 체크

// ❌ 체크 없음
void process(int* ptr) {
    *ptr = 10;  // ptr이 nullptr이면?
}

// ✅ 체크
void process(int* ptr) {
    if (!ptr) {
        throw invalid_argument("ptr is null");
    }
    *ptr = 10;
}

18. 정수 오버플로우

// ❌ 오버플로우 가능
int a = INT_MAX;
int b = a + 1;  // 오버플로우!

// ✅ 체크
if (a > INT_MAX - 1) {
    throw overflow_error("overflow");
}
int b = a + 1;

19. 입력 검증

// ❌ 검증 없음
void setAge(int age) {
    this->age = age;  // 음수도 가능?
}

// ✅ 검증
void setAge(int age) {
    if (age < 0 || age > 150) {
        throw invalid_argument("invalid age");
    }
    this->age = age;
}

20. 스레드 안전성

// ❌ 경쟁 조건
int counter = 0;

void increment() {
    counter++;  // 스레드 안전하지 않음!
}

// ✅ mutex
mutex mtx;
int counter = 0;

void increment() {
    lock_guard<mutex> lock(mtx);
    counter++;
}

코드 리뷰 프로세스

1. 자동 체크

# 컴파일 경고
g++ -Wall -Wextra -Werror

# 정적 분석
cppcheck --enable=all .
clang-tidy *.cpp

# 포맷 체크
clang-format -i *.cpp

2. 수동 체크

□ 코드가 요구사항을 만족하는가?
□ 테스트가 충분한가?
□ 에러 처리가 적절한가?
□ 성능 문제는 없는가?
□ 보안 취약점은 없는가?
□ 가독성이 좋은가?
□ 문서화가 되어 있는가?

3. 피드백 작성

✅ 좋은 피드백:
"line 42: vector를 const 참조로 받으면 복사를 피할 수 있습니다."

❌ 나쁜 피드백:
"이 코드는 엉망입니다."

실전 예시

예시 1: 리뷰 전 코드

void process(vector<int> data) {
    int* arr = new int[data.size()];
    
    for (int i = 0; i <= data.size(); i++) {
        arr[i] = data[i] * 2;
    }
    
    // ... 처리 ...
    
    delete arr;  // delete[] 아님!
}

문제점:

  1. 불필요한 복사 (vector)
  2. raw 포인터 사용
  3. 범위 초과 (i <= size)
  4. delete vs delete[]

예시 2: 리뷰 후 코드

void process(const vector<int>& data) {
    vector<int> result;
    result.reserve(data.size());
    
    for (int value : data) {
        result.push_back(value * 2);
    }
    
    // ... 처리 ...
}

개선 사항:

  1. const 참조로 복사 제거
  2. vector 사용 (RAII)
  3. 범위 기반 for
  4. reserve로 성능 개선

FAQ

Q1: 코드 리뷰는 얼마나 자주?

A: 모든 PR/커밋마다 리뷰하는 것이 이상적입니다.

Q2: 리뷰어는 몇 명?

A: 최소 1명, 중요한 코드는 2명 이상 권장합니다.

Q3: 리뷰 시간은?

A: 200-400줄당 1시간 정도가 적절합니다.

Q4: 자동화 도구는?

A:

  • clang-tidy
  • cppcheck
  • SonarQube
  • Coverity

Q5: 코드 리뷰 문화는?

A:

  • 건설적인 피드백
  • 코드를 공격하지 말고 개선 제안
  • 배우는 기회로 활용

Q6: 리뷰 체크리스트를 만들려면?

A:

  1. 팀의 과거 버그 분석
  2. 자주 발생하는 실수 정리
  3. 코딩 스타일 가이드 포함

같이 보면 좋은 글 (내부 링크)

이 주제와 연결되는 다른 글입니다.

  • C++ RAII 패턴 | “리소스 관리” 완벽 가이드
  • C++ const 완벽 가이드 | “const 정확성” 실전 활용
  • C++ 스마트 포인터 | unique_ptr/shared_ptr “메모리 안전” 가이드

관련 글

  • C++ const 완벽 가이드 |
  • C++ 정적 분석 도구 | Clang-Tidy·Cppcheck·SonarQube [#53-5]
  • 배열과 리스트 | 코딩 테스트 필수 자료구조 완벽 정리
  • C++ Adapter Pattern 완벽 가이드 | 인터페이스 변환과 호환성
  • C++ ADL |